విద్యార్థుల నిరసనలకు కేంద్రబిందువుగా ఐఐటీ-బాంబే ప్రొఫెసర్

దేశ అత్యున్నత విద్యాసంస్థల్లో ఒకటైన ఐఐటీ-బాంబే క్యాంపస్ ఇప్పుడు నిరసనలతో అట్టుడుకుతోంది. ఒక విద్యార్థి ఆత్మహత్య, దాని చుట్టూ అల్లుకున్న కుల వివక్ష ఆరోపణలు, ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచిన ఒక ప్రొఫెసర్.. ఇప్పుడీ పరిణామాలన్నీ దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. విద్యార్థుల ఆందోళనలకు కారణమైన, ఎస్సీ/ఎస్టీ అట్రాసిటీ కేసును ఎదుర్కొంటున్న ఆ ప్రొఫెసర్ సూర్యనారాయణ దూళ్ల ఎవరు? ఆయన నేపథ్యం ఏమిటి? అసలు ఆ రోజు ఏం జరిగింది?

సూర్యనారాయణ దూళ్ల.. ఐఐటీ-బాంబేలోని ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్. విద్యుత్ వ్యవస్థల నియంత్రణ, పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల ఏకీకరణ వంటి అంశాల్లో నిపుణుడిగా ఆయనకు పేరుంది. అయితే, సెప్టెంబర్ 18న జరిగిన ఒక సంఘటన ఆయన వృత్తి జీవితాన్ని పెను వివాదంలోకి నెట్టింది.

ఆ రోజు జరిగిన మిడ్-సెమిస్టర్ పరీక్షకు ప్రొఫెసర్ దూళ్ల ఇన్విజిలేటర్‌గా వ్యవహరించారు. ఆ సమయంలో, రెండో సంవత్సరం చదువుతున్న సాహిల్ వకోడ్ (20) అనే విద్యార్థి తన మొబైల్ ఫోన్‌లో చాట్‌జీపీటీ సాయంతో సమాధానాలు రాస్తూ పట్టుబడ్డాడు. నిబంధనల ప్రకారం ప్రొఫెసర్ దూళ్ల ఈ విషయాన్ని అకడమిక్ డిసిప్లినరీ కమిటీ దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. ఆ తర్వాత కొన్ని గంటలకే, సాహిల్ తన హాస్టల్ గదిలో ఉరేసుకుని ఆత్మహత్యకు పాల్పడటం క్యాంపస్‌ను తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది.

ఘటనకు కుల వివక్ష కోణం
పరీక్షలో కాపీ కొడుతూ పట్టుబడటమే ఆత్మహత్యకు కారణమని ప్రాథమికంగా భావించినప్పటికీ, ఈ ఘటన అనూహ్య మలుపు తిరిగింది. సాహిల్ తండ్రి రవీంద్ర వకోడ్ ఇచ్చిన ఫిర్యాదుతో అసలు వివాదం మొదలైంది. తన కుమారుడు షెడ్యూల్డ్ కులానికి (ఎస్సీ) చెందినవాడని, గత మూడు నెలలుగా ప్రొఫెసర్ దూళ్ల అతడిని కులం పేరుతో తీవ్రంగా వేధిస్తున్నారని ఆయన ఆరోపించారు.

"నువ్వు దిగువ కులం వాడివి, చదువుకోవడానికి అనర్హుడివి. నిన్ను ఏ కేసులోనైనా ఇరికించగలను" అంటూ ప్రొఫెసర్ దూళ్ల తన కొడుకును మానసికంగా హింసించారని, ఈ వేధింపులు భరించలేకే సాహిల్ ప్రాణం తీసుకున్నాడని తండ్రి తన ఫిర్యాదులో కన్నీటిపర్యంతమయ్యారు. ఈ ఫిర్యాదు ఆధారంగా పోలీసులు ప్రొఫెసర్ దూళ్లపై ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపణ (IPC 306, ఇప్పుడు BNS 108), ఎస్సీ/ఎస్టీ అట్రాసిటీ నివారణ చట్టం కింద ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేశారు. కేసు తీవ్రత దృష్ట్యా విచారణను క్రైమ్ బ్రాంచ్‌కు అప్పగించారు.

భగ్గుమన్న విద్యార్థులు 
ఈ ఘటనతో ఐఐటీ-బాంబేలో విద్యార్థులు భగ్గుమన్నారు. ప్రొఫెసర్ దూళ్లను తక్షణమే సస్పెండ్ చేయాలని, ఈ ఘటనపై ఒక స్వతంత్ర కమిటీతో పారదర్శక విచారణ జరపాలని డిమాండ్ చేస్తూ పెద్ద ఎత్తున నిరసన జ్వాలలు ఎగసిపడ్డాయి. మూడు రోజుల పాటు క్యాంపస్ మొత్తం ఆందోళనలతో దద్దరిల్లింది. విద్యార్థుల మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటంలో, కుల వివక్షను అరికట్టడంలో యాజమాన్యం విఫలమైందని విద్యార్థి సంఘాలు తీవ్రంగా విమర్శించాయి.

మరోవైపు, ప్రొఫెసర్ దూళ్లకు మద్దతుగా ఫ్యాకల్టీ ఫోరం ముందుకొచ్చింది. ఆయన కేవలం తన విధిని నిర్వర్తించారని, ఆయనపై తప్పుడు ఆరోపణలు చేస్తున్నారని పేర్కొంది. ఐఐటీ యాజమాన్యం కూడా తమకు గతంలో విద్యార్థి నుంచి ఎలాంటి కుల వివక్ష ఫిర్యాదు అందలేదని ప్రకటించింది.

చివరకు, విద్యార్థుల ఆందోళనల తీవ్రతకు తలొగ్గిన ఐఐటీ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ షిరీష్ కేదారే, వారు ప్రతిపాదించిన 18 డిమాండ్ల చార్టర్‌పై సంతకం చేశారు. దీంతో తాత్కాలికంగా ఆందోళనలు సద్దుమణిగాయి.

ఒకవైపు విధి నిర్వహణలో భాగంగా తీసుకున్న చర్య అని ప్రొఫెసర్ వర్గం వాదిస్తుండగా, మరోవైపు కుల వివక్షతో కూడిన వేధింపులే తమ బిడ్డ ప్రాణం తీశాయని తల్లిదండ్రులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఈ ఏడాది ఐఐటీ-బాంబేలో ఇది మూడో విద్యార్థి ఆత్మహత్య కావడం అక్కడి విద్యా వాతావరణం, విద్యార్థుల మానసిక స్థితిపై తీవ్ర ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది.